Các thủ đoạn lừa đảo mạo danh thương hiệu ngân hàng

Lừa đảo mạo danh ngân hàng thường xuất hiện dưới bốn hình thức: tin nhắn SMS giả thương hiệu báo khóa thẻ hoặc tài khoản kèm link, cuộc gọi tự xưng nhân viên ngân hàng mời nâng hạn mức, hoàn phí, cập nhật thông tin, fanpage và website giả có giao diện giống hệt ngân hàng thật, và ứng dụng giả được gửi qua link. Mục tiêu cuối cùng luôn là lấy được mật khẩu ngân hàng điện tử, mã OTP hoặc khiến bạn cài phần mềm điều khiển điện thoại. Nguyên tắc vàng: ngân hàng không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp OTP, mật khẩu, hay đăng nhập qua link gửi trong tin nhắn.

Bốn kênh mạo danh phổ biến

1. Tin nhắn SMS mang tên ngân hàng

Tin nhắn hiển thị tên thương hiệu ngân hàng, thậm chí nằm chung luồng với tin nhắn thật, nội dung kiểu: "Tài khoản của quý khách đang bị đăng nhập trên thiết bị lạ, vui lòng xác thực tại [link]" hoặc "Thẻ của quý khách sắp bị khóa do chưa cập nhật thông tin". Kẻ gian có thể dùng thiết bị phát sóng giả (trạm BTS giả) để gửi tin nhắn hiển thị tên thương hiệu tới điện thoại trong khu vực gần. Vì vậy, xuất hiện trong luồng tin nhắn thật không chứng minh tin nhắn là thật.

2. Cuộc gọi tự xưng nhân viên ngân hàng

Các kịch bản: mời mở thẻ tín dụng, nâng hạn mức, hoàn phí bảo hiểm, hủy dịch vụ đang bị trừ tiền, cập nhật sinh trắc học. Kẻ gian thường đọc đúng một phần thông tin của bạn để tạo lòng tin, rồi yêu cầu đọc mã OTP "vừa gửi về", hoặc gửi link, hướng dẫn cài ứng dụng.

3. Website và fanpage giả

Kẻ gian tạo trang web có tên miền na ná, chạy quảng cáo, hoặc lập fanpage có tên, ảnh đại diện giống ngân hàng. Khi người dùng tìm kiếm "tổng đài ngân hàng" hay nhắn tin khiếu nại trên fanpage giả, chúng "hỗ trợ" bằng cách dẫn tới trang đăng nhập giả.

4. Ứng dụng ngân hàng giả

Tệp cài đặt gửi qua Zalo, Messenger, kèm hướng dẫn "cập nhật phiên bản mới". Ứng dụng giả có giao diện giống thật, sau khi cài sẽ xin quyền trợ năng để điều khiển máy và đọc OTP. Xem thêm bài nhận diện phần mềm độc hại chạy ngầm trên điện thoại.

Những câu nói của kẻ lừa đảo

Cách xác minh khi nhận liên lạc từ "ngân hàng"

1. Không bấm link trong tin nhắn, không làm theo hướng dẫn trong cuộc gọi.
2. Cúp máy, tự gọi tổng đài in trên mặt sau thẻ hoặc trên website chính thức mà bạn tự gõ địa chỉ.
3. Mở ứng dụng ngân hàng chính thức để kiểm tra thông báo, tình trạng tài khoản.
4. Với fanpage, kiểm tra dấu xác minh, ngày tạo trang, lượng người theo dõi; ngân hàng thường công bố đường dẫn fanpage chính thức trên website.

Kỹ năng đọc tên miền giúp phân biệt website thật và giả, xem bài kiểm tra độ tin cậy của đường link.

Thiết lập bảo vệ tài khoản ngân hàng

• Bật thông báo biến động số dư qua ứng dụng (OTT) để biết ngay khi có giao dịch.
• Đặt hạn mức chuyển tiền trực tuyến phù hợp với nhu cầu thực tế.
• Dùng xác thực sinh trắc học trong ứng dụng ngân hàng theo quy định hiện hành cho giao dịch giá trị lớn.
• Không dùng chung mật khẩu ngân hàng với tài khoản khác.
• Không lưu ảnh căn cước, thẻ ngân hàng trong album ảnh đồng bộ công khai.
• Chỉ cài ứng dụng ngân hàng từ Google Play, App Store; kiểm tra tên nhà phát triển.

Nếu đã cung cấp thông tin cho kẻ mạo danh

1. Gọi ngay tổng đài ngân hàng chính thức yêu cầu khóa tài khoản, khóa thẻ, khóa ngân hàng điện tử.
2. Đổi mật khẩu ngân hàng điện tử từ thiết bị an toàn.
3. Nếu đã cài ứng dụng lạ: bật chế độ máy bay, gỡ ứng dụng hoặc khôi phục cài đặt gốc.
4. Kiểm tra và khiếu nại giao dịch lạ; xem bài xử lý khi thông tin thẻ bị lộ.
5. Trình báo cơ quan công an, cung cấp số điện thoại, tin nhắn, tài khoản nhận tiền.

Mạo danh qua quảng cáo tìm kiếm và mạng xã hội

Một thủ đoạn tinh vi hơn là mua quảng cáo để trang giả xuất hiện trên đầu kết quả khi người dùng tìm "đăng nhập ngân hàng X" hoặc "tổng đài ngân hàng X". Người dùng vội vàng bấm vào kết quả đầu tiên mà không để ý nhãn quảng cáo. Để tránh, hãy lưu dấu trang cho website ngân hàng, dùng ứng dụng chính thức thay vì tìm kiếm mỗi lần, và lấy số tổng đài từ mặt sau thẻ hoặc sao kê giấy. Trên mạng xã hội, những tài khoản bình luận dưới bài đăng của ngân hàng tự xưng "hỗ trợ khách hàng, inbox để được giúp" gần như luôn là kẻ mạo danh.

Vì sao kẻ gian biết thông tin của bạn

Nhiều người tin cuộc gọi là thật vì kẻ gian đọc đúng họ tên, số thẻ rút gọn, thậm chí ngân hàng bạn đang dùng. Thông tin này có thể đến từ các vụ rò rỉ dữ liệu, từ việc bạn từng điền phiếu khảo sát, đăng ký khuyến mãi, hoặc từ mạng xã hội. Biết thông tin không có nghĩa là người gọi thuộc ngân hàng. Hãy coi mọi cuộc gọi chủ động đến bạn và đòi thông tin bảo mật là đáng ngờ, bất kể họ biết gì về bạn.

Những chiêu mạo danh cơ quan nhà nước dùng chung kỹ thuật này; xem bài cảnh giác cuộc gọi mạo danh cơ quan công an.