Làm gì khi phát hiện thông tin thẻ tín dụng bị lộ

Khi phát hiện thông tin thẻ tín dụng bị lộ, việc đầu tiên là khóa thẻ ngay qua ứng dụng ngân hàng hoặc gọi tổng đài in trên mặt sau thẻ, sau đó kiểm tra lịch sử giao dịch, báo cáo các khoản bạn không thực hiện, và yêu cầu phát hành thẻ mới với số khác. Tình huống phổ biến nhất là sau khi bấm vào một đường link lạ và nhập số thẻ, ngày hết hạn, mã CVV hay mã OTP vào trang giả mạo. Hành động trong vài phút đầu quyết định phần lớn khả năng giảm thiệt hại.

Những cách thông tin thẻ thường bị lộ

• Trang thanh toán giả: link trong tin nhắn "phí giao hàng 15.000 đồng", "gia hạn dịch vụ", "nhận hoàn tiền" dẫn tới trang yêu cầu nhập thẻ.
• Website mua sắm giả mạo: giá rẻ bất thường, chỉ để thu thập thẻ.
• Cuộc gọi mạo danh ngân hàng: hỏi số thẻ, mã OTP "để xác minh", "để nâng hạn mức".
• Mã độc trên máy tính, điện thoại: ghi lại thông tin khi bạn nhập vào trang thật.
• Rò rỉ từ website bị tấn công: trang thương mại điện tử bị chèn mã đánh cắp dữ liệu ở trang thanh toán.
• Thiết bị skimming: gắn vào máy ATM, máy POS để đọc dải từ.

Xử lý ngay trong 15 phút đầu

1. Khóa thẻ: hầu hết ứng dụng ngân hàng có nút khóa thẻ tạm thời. Nếu không có ứng dụng, gọi tổng đài 24/7 in trên mặt sau thẻ hoặc trên website chính thức của ngân hàng (tự tra, không dùng số trong tin nhắn đáng ngờ).
2. Xem giao dịch gần đây: ghi lại thời gian, số tiền, đơn vị chấp nhận thẻ của những giao dịch lạ.
3. Báo ngân hàng về gian lận: nêu rõ bạn đã nhập thông tin vào trang giả, thời điểm, và các giao dịch không thực hiện.
4. Không làm theo hướng dẫn trong tin nhắn hoặc cuộc gọi tiếp theo tự xưng "bộ phận hỗ trợ hoàn tiền": kẻ gian thường gọi lại ngay sau đó để lừa lấy thêm OTP.

Nếu bạn đã cung cấp cả mã OTP

Mã OTP cho phép kẻ gian hoàn tất giao dịch hoặc liên kết thẻ vào ví điện tử, tài khoản thanh toán của chúng. Trường hợp này cần:

• Yêu cầu ngân hàng kiểm tra và hủy các liên kết thẻ với ví điện tử, ứng dụng lạ.
• Nếu đã nhập thông tin đăng nhập ngân hàng điện tử, đổi mật khẩu ngay và yêu cầu ngân hàng tạm khóa dịch vụ trực tuyến.
• Kiểm tra điện thoại có ứng dụng lạ được cài theo hướng dẫn của kẻ gian không; xem bài nhận diện phần mềm độc hại chạy ngầm.

Khiếu nại giao dịch gian lận

Ngân hàng có quy trình tra soát, khiếu nại giao dịch thẻ. Với thẻ quốc tế, quy trình này dựa trên quy định của tổ chức thẻ và có thời hạn khiếu nại, vì vậy cần báo sớm. Chuẩn bị:

Kết quả hoàn tiền phụ thuộc vào từng trường hợp, đặc biệt khi giao dịch đã được xác thực bằng OTP do chính chủ thẻ cung cấp. Đây là lý do việc giữ bí mật OTP quan trọng đến vậy.

Trình báo cơ quan chức năng

Với thiệt hại đáng kể, hãy trình báo công an nơi cư trú, mang theo bằng chứng. Thông tin về các kênh tiếp nhận có trong bài kênh tố cáo lừa đảo trực tuyến. Báo cáo trang lừa đảo cũng giúp cơ quan chức năng chặn trang, bảo vệ người khác.

Những ngày sau đó

• Theo dõi sao kê và thông báo giao dịch hằng ngày trong vài tuần.
• Cập nhật thẻ mới cho các dịch vụ định kỳ hợp lệ (điện nước, ứng dụng, cửa hàng).
• Cảnh giác với cuộc gọi, tin nhắn hứa "hỗ trợ lấy lại tiền": đây là chiêu lừa lần hai phổ biến.
• Nếu đã dùng chung mật khẩu ở trang giả và trang khác, đổi mật khẩu ở mọi nơi.

Nhận biết sớm thẻ đang bị lạm dụng

Không phải lúc nào bạn cũng biết mình vừa nhập thông tin vào trang giả. Đôi khi dấu hiệu đầu tiên là những giao dịch rất nhỏ, vài nghìn đến vài chục nghìn đồng, từ đơn vị lạ hoặc ở nước ngoài. Kẻ gian thường thử thẻ bằng giao dịch nhỏ trước khi thực hiện giao dịch lớn. Vì vậy, đừng bỏ qua những khoản lạ dù số tiền không đáng kể. Các dấu hiệu khác gồm: nhận OTP cho giao dịch bạn không thực hiện, nhận email xác nhận đăng ký dịch vụ bạn không đăng ký, hoặc ngân hàng gọi điện xác minh giao dịch bất thường (hãy gọi lại tổng đài chính thức để chắc chắn đó là ngân hàng thật).

Nếu nhận được OTP mà bạn không yêu cầu, điều đó có nghĩa ai đó đang cố dùng thẻ hoặc tài khoản của bạn. Tuyệt đối không chia sẻ mã đó, và nên chủ động báo ngân hàng khóa thẻ ngay.

Phòng ngừa lâu dài

• Bật thông báo biến động số dư và giao dịch thẻ qua ứng dụng ngân hàng.
• Đặt hạn mức giao dịch trực tuyến thấp, chỉ nâng khi cần.
• Dùng thẻ ảo hoặc thẻ phụ hạn mức thấp cho mua sắm trực tuyến.
• Tắt tính năng thanh toán trực tuyến hoặc thanh toán quốc tế nếu không dùng.
• Không bấm link thanh toán trong tin nhắn; tự mở ứng dụng hoặc website chính thức.
• Không bao giờ đọc OTP cho người khác. Ngân hàng không gọi điện hỏi OTP; xem bài thủ đoạn mạo danh ngân hàng.