Kênh tố cáo lừa đảo trực tuyến uy tín tại Việt Nam

Khi gặp lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam, bạn nên báo cáo song song qua ba nhóm kênh: ngân hàng hoặc ví điện tử (để chặn dòng tiền càng sớm càng tốt), cơ quan công an (để tố giác tội phạm, trực tiếp tại công an xã, phường nơi cư trú hoặc qua kênh trực tuyến chính thức như tính năng tố giác trên ứng dụng định danh điện tử VNeID), và các kênh kỹ thuật như hệ thống tiếp nhận phản ánh website lừa đảo, tin nhắn rác, cuộc gọi rác, cùng tính năng báo cáo của nền tảng mạng xã hội. Báo cáo kèm bằng chứng đầy đủ và càng sớm thì khả năng ngăn chặn thiệt hại càng cao.

Lưu ý: tên gọi, đường dẫn và đầu số của các kênh có thể thay đổi theo thời gian. Hãy kiểm tra trên trang thông tin chính thức của cơ quan nhà nước trước khi sử dụng, và tuyệt đối không dùng số điện thoại "hỗ trợ" do người lạ cung cấp.

Bước đầu tiên: liên hệ ngân hàng

Nếu đã chuyển tiền hoặc lộ thông tin tài khoản, ngân hàng là nơi cần gọi trước tiên, vì tiền lừa đảo thường bị chuyển tiếp rất nhanh.

• Gọi tổng đài chăm sóc khách hàng 24/7 in trên mặt sau thẻ hoặc trên website chính thức.
• Yêu cầu khóa thẻ, khóa ngân hàng điện tử nếu thông tin đăng nhập bị lộ.
• Thông báo giao dịch chuyển tiền do bị lừa, cung cấp số tài khoản nhận, thời gian, số tiền; ngân hàng có thể phối hợp với ngân hàng nhận để tra soát.
• Với ví điện tử, liên hệ tổng đài hoặc mục hỗ trợ trong ứng dụng chính thức.

Tố giác với cơ quan công an

Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Bạn có thể tố giác bằng các cách:

• Trực tiếp tại công an xã, phường, đặc khu nơi cư trú hoặc nơi xảy ra vụ việc; cán bộ sẽ hướng dẫn làm đơn và tiếp nhận.
• Trực tuyến qua kênh chính thức của Bộ Công an, trong đó có tính năng tố giác tội phạm trên ứng dụng VNeID.
• Đường dây nóng của công an địa phương được công bố trên trang thông tin chính thức của công an tỉnh, thành phố.

Không có cơ quan công an nào yêu cầu bạn chuyển tiền để "thụ lý hồ sơ" hay "lấy lại tiền". Người tự xưng công an liên hệ trước và đòi phí là lừa đảo, xem bài cảnh giác cuộc gọi mạo danh cơ quan công an.

Báo cáo website, đường link lừa đảo

Cơ quan quản lý an toàn thông tin có hệ thống tiếp nhận phản ánh website, ứng dụng lừa đảo và công bố danh sách cảnh báo trên cổng thông tin không gian mạng. Báo cáo giúp đưa trang vào danh sách chặn, bảo vệ người dùng khác. Ngoài ra, bạn có thể báo cáo trang lừa đảo cho các dịch vụ duyệt web an toàn của trình duyệt thông qua tính năng báo cáo trang lừa đảo trong menu trợ giúp của Chrome, Edge, Firefox.

Phản ánh tin nhắn rác, cuộc gọi lừa đảo

• Tin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo có thể phản ánh qua đầu số tiếp nhận tin nhắn rác do cơ quan quản lý viễn thông công bố (đầu số 5656 đã được sử dụng nhiều năm cho mục đích này), theo cú pháp hướng dẫn trên trang chính thức.
• Cuộc gọi lừa đảo, cuộc gọi rác có thể phản ánh qua kênh tiếp nhận của cơ quan quản lý viễn thông và tổng đài của nhà mạng bạn đang dùng.
• Nhiều ứng dụng chặn cuộc gọi cho phép báo cáo số lừa đảo, giúp cảnh báo cộng đồng.

Báo cáo trên mạng xã hội và nền tảng nhắn tin

Chuẩn bị bằng chứng

Bằng chứng tốt giúp ngân hàng, công an xử lý nhanh hơn. Hãy lưu lại trước khi kẻ gian xóa hoặc chặn bạn:

• Ảnh chụp màn hình toàn bộ cuộc trò chuyện, có hiển thị tên, số điện thoại, thời gian.
• Đường dẫn trang cá nhân, nhóm chat, website (sao chép link, không chỉ chụp ảnh).
• Biên lai chuyển khoản, số tài khoản và tên chủ tài khoản nhận tiền.
• Ghi âm cuộc gọi nếu có, nhật ký cuộc gọi.
• Email gốc (có thể xuất kèm thông tin header).
• Ghi chép trình tự sự việc theo thời gian khi còn nhớ rõ.

Cẩn thận với "dịch vụ lấy lại tiền"

Sau khi bị lừa, nạn nhân thường đăng bài kể lại trên mạng xã hội. Kẻ gian theo dõi những bài này, nhắn tin tự xưng luật sư, hacker, "cán bộ công an quen biết" hứa lấy lại tiền với điều kiện đóng phí trước. Đây là lừa đảo lần hai. Cơ quan chức năng không thu phí để thu hồi tài sản, và không có "hacker mũ trắng" nào lấy lại được tiền bằng cách bạn chuyển thêm tiền.

Vì sao nên báo cáo dù số tiền nhỏ

Nhiều người ngại trình báo vì số tiền nhỏ hoặc vì xấu hổ. Nhưng mỗi báo cáo giúp cơ quan chức năng ghép nối các vụ việc, phát hiện đường dây, và đưa tài khoản, số điện thoại, website vào danh sách cảnh báo. Báo cáo của bạn có thể ngăn người khác mất số tiền lớn hơn. Để tránh rơi vào tình huống cần tố cáo, hãy nắm các thủ đoạn phổ biến như lừa tuyển dụng việc nhẹ lương cao và mạo danh ngân hàng.

Khi nạn nhân là trẻ em

Nếu trẻ em bị lừa đảo, bị đe dọa hoặc bị xâm hại trên mạng, ngoài báo công an, phụ huynh có thể liên hệ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để được tư vấn và hỗ trợ. Hãy trấn an trẻ, không trách mắng, và giữ nguyên bằng chứng.